Eklem Yaralanmaları ve Nedenleri

0
338

Zorlanma, darbeye maruz kalma, bir nesnenin altında kalma gibi durumlar sonucunda ortaya çıkar. Eklem bağlarının gerilmesi, hafif zedelenmesidir. İncinme, ani burkulma, çekilme, kıvrılma, basınca maruz kalma gibi durumlardır. Zorlanma ve incinme, eklemlere hareket veren ve ekleme
yakın olan tüm kas ve tendonlarda çok sık görülür. Zorlanma ve incinme kas ve tendon kopmalarıyla da sonuçlanabilir.

Hareketle artan ağrı, duyarlılık, şişlik, kasın koptuğu bölgede çukurluk ve hareket kısıtlılığı bu yaralanmaların belirtilerindendir.

DİKKAT
Eklem yaralanmalarında;
eklemi hareket ettirmek, bandajı veya ateli erken çıkarmak sakıncalıdır.
Eklemlere ani ve sert yüklenmelerden kaçınılmalıdır.

Zorlanma ve incinme yaralanmalarında;

1- Tam tespit, istirahat, bandaj uygulaması,
2- Erken dönemde soğuk uygulama,
3- Elevasyon,
4- Geç dönemde yerel sıcak uygulama,
5- Kas gevşetici uygulamalar,
6- Kopma tam ise cerrahi müdahale yapılmalıdır.

Burkulma, eklemin normal hareket sınırının ötesine bükülmesi ve gerilmesi sonucu, kapsül
ve ligamentlerin zedelenmesi veya yırtılmasıdır. En çok diz, ayak ve el bileği eklemlerinde görülür.
Duyarlılık, şişlik, morluk, ağrı, harekette kısıtlılık burkulmanın belirtileridir.

Burkulma sonucu oluşan yaralanmalar üç basamakta değerlendirilir:

1- 1. Derece (hafif) burkulma : Bağ aşırı gerilmiştir. Boyu bir miktar uzar. Gerilme sonucu bağ içinde
kanama olur. Eklemde hareket mevcuttur. Bağlarda güç kaybı yoktur. Ligamentler zayıf değildir.

2- 2. Derece (orta) burkulma : Bağın bazı lifleri yırtılmıştır. Ligament içinde kanama vardır. Belirli
derecede fonksiyon kaybı görülür.

3- 3. Derece (ağır) burkulma : Bağlar tamamen kopmuştur. Fonksiyon kaybı vardır.

Burkulma sonucu oluşan yaralanmalarda tedaviye hemen başlanmalıdır. Burkulan eklemin
bulunduğu kol veya bacak hareket ettirilmeden dinlendirilir. Yükseğe kaldırılır. Morarma ve şişliği
önlemek için soğuk uygulama yapılır.
Soğuk uygulama, buz torbasına veya sağlam bir plastik torbaya buz parçaları konulup
havluya sarıldıktan sonra burkulan kısma konularak yapılır. Morarma ve şişlik geçinceye kadar soğuk
uygulamaya devam edilmelidir.

 

Sıcak uygulama, derin bir kaba orta sıcaklıkta su koyulup burkulan kısım suyun içinde 15
dakika kadar bekletilerek ya da sıcak suyla ıslatılıp sıkılmış havlu, yaralı bölgeye sarılarak yapılır.
Günde birkaç kere yapılacak bu uygulama yaralı bölge iyileşene kadar tekrarlanmalıdır.

Burkulan eklem, elastik bandajla sabitlenmeli; ani ve sert hareketlerden kaçınılmalı, eklemi
zorlayacak bozuk zeminlere dikkat edilmelidir.
araștıralım ve paylașalım

Spor yaralanmalarında soğuk ve sıcak uygulamanın genel prensiplerini
araştırarak sonuçları arkadaşlarınızla paylaşınız.

DİKKAT
Hasarlı eklem, hareket ettirilmeden ve mümkünse yukarı kaldırılarak tașınmalıdır. İyileșmeden spora bașlanılmamalıdır.

 

Kemiklerin eklem yüzeylerinin birbirinden ayrılması sonucu eklemin normal işlevini yapama-
masına çıkık denir. Eklem yüzeylerine uygulanan kuvvetli baskı veya travma sonucu eklem bağları
normalde izin vermeyeceği bir hareketi yapmaya zorlanmış olur. Kemik, bağları aralayarak ya da yır-
tarak yerinden uzaklaşır ve böylece çıkık oluşur.

Yoğun ağrı, fonksiyon kaybı, şişlik, kızarıklık, hematom, eklemin ve çevresinin
görünümünde bozukluk çıkığın belirtileridir.

Çıkık oluştuğunda eklem bölgesi askı, atel veya sargıya alınarak sabitlenmelidir. Yaralı, zaman kaybetmeden bir
sağlık kuruluşuna nakledilmeli ve uzman bir hekim tarafından çıkık kemikler yerine yerleştirmelidir. Eklem yüzeylerindeki bağ-
ları zorlayıcı uygulamalardan kaçınılmalıdır.

DİKKAT

Çıkmıș kemiğin uzman olmayan kișilerce eklem boșluğuna konulmaya çalıșılması damar ve sinir sıkıșmalarına, eklem bağlarının düzelmeyecek
ölçüde tahrip olmasına,çıkığın sık sık tekrar etmesine (alıșkanlık çıkığı) neden olabilir.

 

HaNGİSİNDE DaHa ÇOK?

1- Çıkıkların nedenlerini ve hangi eklemlerde daha çok görüldüğünü araştırınız.
2- Çıkıkların spor dallarına göre dağılımını araştırınız.
Araştırmalardan elde ettiğiniz bilgileri aşağıdaki ilgili başlıkların altına yazarak
arkadaşlarınızla paylaşınız.
Eklem kıkırdağı, bir tabaka hâlinde kemiklerin birbirine bakan yüzeylerinde bulunur. Karşılıklı gelen kıkırdaklar
birbirleri üzerinden kayarak ekleme rahat hareket etme imkânı verir. Kıkırdak yapılar
kendilerini onaramadığından, zedelenmeleri durumunda sürekli tedaviye ihtiyaç vardır.
Ekleme isabet eden darbelere bağlı kıkırdak yüzeyi yaralanmalarında menisküs veya ligament yaralanmaları olu-
şabilir. Kıkırdak hasarı, eklem yüzeylerinde büyük çatlaklara ve bozulmalara yol açar.
Eklem bölgesinde şişlik ve egzersizle ortaya çıkan ağrı, kıkırdak yaralanmalarının belirtileridir.
Yaralanma olduğunda, eklemin hareket ettirilmemesi, soğuk uygulama, kompresyon ve elevasyon, yapılacak temel ilk yardım uygulamalarıdır. Bu aşamadan sonra yapılması gereken, tedavi için uzman bir doktora başvurmaktır.

araștıralım ve paylașalım

Vücudumuzdaki kemiklerin, yapılarına ve hareket özelliğine göre kaça ayrıldığını araştırınız. Bununla ilgili bulabildiğiniz resimleri sınıf panosunda sergileyiniz.

CEVAP VER