Dış Ticaretin Ülke Ekonomisindeki Etkileri

0
939

Dış ticaret, ülkeler arasında yapılan mal
ve hizmet alım satım işlemleridir. Dış ticaret
günümüzde ülkeler arasında siyasi, politik
manada da önemli bir yere sahiptir. Yani ticari
manada ekonomisini ulusal düzeyde sağlam
temellere oturtmuş ve bu temeller üzerinde
güçlü bir şekilde ilerleyen ülke, siyasi manada
da varlığını sağlam, bütünleşmiş temeller
üzerine oturtmuş demektir. Kalkınmış ülkelerde
ticaret fazlalığı vardır. Ticaret fazlalığı bulunan
ülkeler, dünya ekonomisinde önemli bir yer
tutmaktadır. Ülkelerin ekonomik gelişme

 

 

seviyelerinin farklı olmasını, dış ticaret hacmi belirlemektedir. Cari açığın önemli bir bileşeni olan
hizmetler dengesi, genel olarak Türkiye lehine fazla vermektedir. 2008 yılında bu fazla, 17,4 milyar dolar
olmuştur. 2009 yılının ilk çeyreğinde ise bu miktar 1,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. Bu
kategoride yer alan navlun, sigortacılık ve finansal hizmetlerde Türkiye genel olarak açık vermekte;
taşımacılık, inşaat ve turizm alanında ise fazla vermektedir. Yabancı sermaye girişlerine olan bağımlılığı
nedeniyle, Türkiye’nin yakın bir gelecekte sigorta ve finansal hizmetlerde fazla vermesi beklenmektedir.

Öte yandan uzun vadede Türkiye’nin önemli bir markası olan turizm sektörünün, son dönemde
yaptığı hamle oldukça umut vericidir. Türkiye, turizmde dünya ortalamasının üzerinde büyümektedir.

Ders Dışı Etkinlik    “

İ    ~~    1

  1. Türkiye’nin yıllar itibariyle ihracat ve ekonomik büyüme istatistiklerini araştırınız.
    Araştırma sonuçlarını sınıfta tartışınız.
  2. Türkiye’nin dış ticaretinin açık veya fazla vermesinin ülke ekonomisi açısından etkilerini
    araştırarak sınıf ortamında tartışınız.

Ekonomik büyüme, ülkelerin dış ticaret hacmini etkiler. Büyüme sonucunda dış ticaret artar veya
azalır. Bazı özel durumlarda da sabit kalır. Büyüme, dolayısıyla dış ticaret hacmindeki değişmeler
büyümenin hangi sektörde ortaya çıktığına ve talep koşullarındaki değişmelere bağlıdır. Eğer büyüme ihracat
kesimine yönelik ise ülkenin dış ticaret hacmi genişleyecektir. Çünkü ülke bu durumda daha fazla mal satıp
daha az mal satın almak isteyecektir. Aksine, ithalat ikamesi endüstrilerinde ortaya çıkan büyüme ise dış
ticaret hacmini daraltır. Bunun nedeni ise dışarıdan daha az mal satın alınmak istenmesidir.
i    
1    Türkiye’nin dış ticaretinde son

yıllarda önemli gelişmeler olmasına
rağmen, dış alımı satımından fazladır.
Yani ülkemizde dış ticaret açığı vardır.
Ödemeler dengesi açıklarından
kaynaklanan sorunları gidermek için dış
ticaret politikaları uygulanır. Dış ticaret
politikası;
dış ticareti desteklemek veya
bazı durumlarda engellemek amacıyla
devletin almış olduğu önlemlerdir. Bu
politikaların amacı, üretimi ve millî geliri
artırmak, mevcut kaynakları en uygun
şekilde kullanmak, artan üretim ve geliri

adil paylaştırmaktır. Dış ticaret açığının kapatılması için devlet, ithalatı kısıtlayıcı ve ihracatı teşvik edici
işlemleri özendirir. Yerli üretimi, uluslararası rekabetten koruma amacıyla o malların ithalatını
sınırlandırır. İstihdamın artırılması için ithalatı kısıtlamayı öngören dış ticaret politikası izlenerek talep
yerli üretime kaydırılmakta ve sonuç olarak istihdam seviyesi yükseltilmektedir.

 

 

Türkiye’nin dışarıdan satın aldığı ürünlerin başında, petrol ve endüstri ürünleri gelir. Son yıllarda
Türkiye’nin dış alımının yaklaşık % 40’ı makinelerden oluşmaktadır. Endüstri malları, ham petrol, makineler,
kimyasal maddeler, fosfat, demir-çelik, kâğıt, plastik maddeler, yapay gübre başlıca dış alım ürünleridir.
Türkiye bu tür dış alım yaparak dış ticarette önemli bir paya sahip olmuş ve aktifliğini göstermiştir.


 

Türkiye aynı zamanda dış satım yani ihracat yapan bir ülkedir. Dünya ekonomisinde ihracat önemli
bir paya sahiptir. Türkiye de bu pay içerisinde büyük yer kaplamaktadır. Türkiye’nin dışarıya sattıkları yani
ihraç ettikleri arasında, tarım ürünleri ve madenler önem taşımaktadır. Ancak dış ticarette, madenlerin payı
endüstrinin gelişmesine bağlı olarak azalmıştır. Pamuk, tütün, fındık, kuru üzüm, baklagiller, şeker, halı,
kilim ve hazır giyim ürünleri başlıca dış satım ürünleridir. Türkiye, dış ticaretteki bu potansiyeli ile
gelişmekte ve dünya ticaretinde aktif rol oynayabilecek bir ülke olduğunu kanıtlamaktadır. İhraç edilen
ürünler arasında tarım ürünleri önemli bir yer tutar.

CEVAP VER