Buharlaşma, kaynama ve yoğuşma

0
335


sabah uyandıktan sonra yüzümüzü yıkadığımızda, yüzümü-
zü kurulamasak bile bir süre sonra kendiliğinden kurur. Yüzü-
müzün kendiliğinden kurumasının sebebi ne olabilir? ya da,
evinizin camına veya banyo yaptığınızda banyodaki aynaya hiç
yazı yazdınız mı? Aynaya ya da cama yazı yazılmasını sağlayan
nedir?

yıkadığımız çamaşırlarımızın ve ıslak ellerimizin zamanla
kuruduğunu görürüz. Bu olaylar esnasında madde ısı alarak
sıvı hâlden gaz hâline geçer. Bir maddenin ısı alarak sıvı hâlden
gaz hâline geçmesine buharlaşma denir.


 


Maddenin Değişimi

Buharlaşmanın olabilmesi için madde çevresinden ısı alır.
Bu yüzden madde ısınırken çevresinde soğuma olur. örneğin,
elimize kolonya döktüğümüzde kolonya elimizden ısı alarak
buharlaşır, elimiz ise ısı verdiği için elimizde serinleme hisse-
deriz. Aynı şekilde denizden çıktığımızda ıslak olan tenimizde
bulunan su, vücudumuzdan ısı alarak buharlaşır. Bu durumda
vücudumuz ısı verdiği için üşüdüğümüzü hissederiz.

Günlük yaşamda tuz elde edilmesinde, salça ve reçel yapı-
mında ve konsantre meyve sularının üretiminde buharlaşma

olayından faydalanılır.

Deniz suyundan tuz eldesi

Buharlaşma ve kaynama olayları birbirinden farklı olmasına
rağmen genellikle birbiriyle karıştırılmaktadır. sıvılar her sıcak-
lıkta buharlaşır ve buharlaşma sadece sıvının yüzeyinde olur.
sıvılar ısıtıldığında buharlaşma miktarı artar. Bir süre sonra sı-
vının içerisinde kabarcıklar oluşur. Bu kabarcıklar sıvı hâlden
gaz hâline geçen buhardır. Bu şekilde, buharlaşmanın en hız-
lı olduğu duruma kaynama denir. örneğin makarna yapmak

için suyu ısıttığımızda buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşir. ancak bu durum, suyun kaynadığı
anlamına gelmez. Yeterli buhar oluştuktan ve suyun sıcaklığı belli bir noktaya geldikten sonra
kaynamaya başladığını görürüz. Buharlaşma sadece yüzeyde, kaynama ise sıvının her tarafında
meydana gelir. ayrıca buharlaşma her sıcaklıkta olurken, kaynama belirli bir sıcaklıkta olur. Bu
nedenle saf maddelerin belirli bir kaynama noktası vardır. deniz seviyesinde su 1000c’de kay-
narken, etil alkol 780c’de kaynar.




117

 

 


Buharlaşma olayının tersin

de ise, madde ısı vererek gaz
hâlinden sıvı hâle geçer. Bu ola-
ya yoğuşma denir. su buharın-
dan yağmur oluştuğunu, kışın
evimizin camlarının buğulandı-

ğını, buzdolabından çıkardığımız şişenin yüzeyinde ve çimlerin
üzerinde su damlacıklarının oluştuğunu görmüşsünüzdür. Bu

olayların sebebi, havada bulunan su buharının soğuk bir ortamla karşılaşıp yoğuşmasıdır. Ben-
zer şekilde, yemeklerimizi pişirirken oluşan buhar da soğuk olan tencere kapağına çarparak
yoğuşur. Böylece kapak üzerinde su damlaları oluşur. Yoğuşma sırasında maddeler ısı verdiği
için çevreleri ısınır.

Buharlaşma ve yoğuşma olayları birbirinin tersidir.

Etkinlik 3.2. Buharlaşma ve yoğuşma


Neler gerekiyor?

CEVAP VER