Almanya hakkında coğrafi bilgiler

0
167

Almanya’nın Genel Özellikleri

Ülke coğrafi yönden üç büyük bölgeye ayrılır:

  1. Kuzey Almanya Ovaları
  2. Merkezî Almanya
    1. Güney Almanya

159

 

  • Kuzey Almanya Ovaları

    Kuzey Almanya Ovaları, yüksekliği 50 m’yi aşmayan, yer yer buzulların taşıdığı morenlerle örtülü ve
    birçok buzul gölününün yer aldığı kesimdir. Baltık ve Kuzey Denizi kıyılarındaki adaları da içine alır.
    Bölgenin kuzey kesimlerinde Börde adı ile bilinen löslerle kaplı çok verimli bir kuşak uzanır.

  • Merkezî Almanya

    Almanya’nın orta kesimlerini oluşturan Orta Plato Bölgesi Kuzey ve Güney Almanya arasında yer alır.
    Yüksekliği pek fazla olmayan bir plato görünümündedir. Yükseltisi genelde 1000 m’yi aşmayan bu
    dağlık-tepelik alan Ren, Weser ve Elbe nehirleri tarafından derin vadilerle parçalanmıştır. Bu plato
    sahasında lös toprakları, vadi ve ovalarda ise verimli alüvyal topraklar yaygındır.

  • Güney Almanya

    Güney Almanya, Avusturya sınırındaki Bavyera Alplerini, onun kuzeyinde bulunan Bavyera plato-
    sunu, Tuna vadisini ve ülkenin güneybatısındaki Karaorman Dağlarını kapsar. Almanya’nın en yüksek
    noktası olan Zugspitze (2963 m) Avusturya sınırına yakın bir konumdadır.

    Baltık kıyıları ile Alp sıradağlarının kuzeye bakan dış yayı arasında uzanan Almanya’yı, Avrupa’nın batı
    kıyılarında görülen yağışlı ve denizel karakterli okyanus iklimi ile Orta Avrupa’da hâkim olan karasal iklim
    arasında bir geçiş iklimi etkiler. Buna göre Almanya’nın kuzey kıyılarında ılık ve yağışlı, iç bölgeler ile
    güneyde soğuk ve az yağışlı bir iklim görülür.

    Almanya’nın önemli akarsularının çoğu Kuzey Denizi’ne dökülür. Bunlardan Elbe eski Doğu Almanya
    topraklarının sularını toplar ve Hamburg Limanı’ndan Kuzey Denizi’ne karışır. Kuzey Denizi’ne Bremen
    limanı üzerinden dökülen Weser Irmağı’nın su toplama havzası Orta Almanya’dır. Almanya’nın batı ke-
    siminin sularını toplayan Ren Irmağı Avrupa’nın en büyük sanayi merkezlerinden biri olan Ruhr
    Havzası’ndan geçerek Hollanda’ya girer ve bu ülkeden Kuzey Denizi’ne dökülür. Aslında Ren, Avrupa
    kıtasının en önemli su yoludur ve büyük tonajlı teknelerin, üzerinde seyretmesi mümkündür.

    Karaorman Dağları’ndan doğup Güney Almanya’yı kat ederek Avusturya sınırları içine giren ve daha
    sonra pek çok Orta Avrupa ülkesini geçtikten sonra Karadeniz’e dökülen Tuna Nehri özellikle ülkenin
    güneyi için büyük önem taşımaktadır.

    Göller bakımından ise Almanya toprakları zengin sayılmaz. En büyük gölü, güneyde İsviçre ve
    Avusturya sınırında bulunan Konstanz Gölü’dür (Fotoğraf 1).

    t


Fotoğraf 1: Konstanz Gölü

160

 

sanayi sektöründen elde edilir. Ruhr sanayi havzası, sadece Almanya’nın değil, bütün Avrupa’nın başta gelen sanayi merkezidir. Sanayinin gelişmesinde Ruhr, Saar ve Aachen (Ahın)’daki nitelikli kömür

yataklarının önemli etkisi olmuştur. Kömür dışında demir cevheri, kurşun, çinko, bakır, pirit, tuz ve potas yatakları ülke sanayisi için önemli ham maddelerdir. Ayrıca kendi ihtiyacını karşılamaktan uzak olmakla birlikte, kuzeybatıda petrol ve doğal gaz da çıkarılır. Enerji gereksinimi ise nükleer santrallerle giderilmeye çalışılır. Almanya’da hemen hemen bütün sanayi kolları faaliyet gösterir. Demir-çelik üretimi artık eski önemini kaybetmiştir. Buna rağmen Almanya dünyanın en büyük demir-çelik üreticilerindendir (Fotoğraf 3). Yılda 5 milyon motorlu taşıtın üretildiği otomotiv sanayi çok gelişmiştir. Dünyanın ikinci büyük kimya sanayisi Almanya’dadır. Ayrıca tekstil, elektronik ve gemi inşa dalları da dünya ölçeğinde önemlidir.

Sanayi alanındaki büyük gelişmeye karşın, ülkede tarımsal faaliyetler ikinci planda kalmıştır. Kullanılabilir toprakların 2/3’ü tarımsal faaliyetlere ayrılmasına, modern metotlarla yüksek verim alınmasına rağmen, yetiştirilen tarımsal ürünler ülke ihtiyacını karşılayama-

2. Beşerî ve Ekonomik Özellikler

Nüfusu 82 milyona yaklaşan Almanya’da km2
ye 231 kişi düşer. Ancak ülkede nüfus yoğun-
luğunun yüksek olduğu üç ana kuşak vardır.
Birincisi Ren vadisi boyunca Hollanda sınırından
başlayıp Karlsruhe şehrine kadar uzanır. İkincisi
Ruhr Havzası’ndan başlayan ve kuzeydoğu
yönünde Hannover’e doğru olan kuşaktır.
Üçüncüsü ise Elzebirgeler’in kuzey eteklerinde
uzanan Saksonya kesimidir. Bu sahalarda nüfus
yoğunluğu 450 kişiyi geçer. Ülkenin doğu ve
güneydoğusunda ise nüfus yoğunluğu 85 kişiye
kadar düşer. Almanya nüfusunun % 86’sı
2000’den fazla nüfus barındıran yerleşim birim-
lerinde yaşar. Ülke nüfusunun % 9’unu yabancı
işçiler ve onların aileleri oluşturur. Aileleri ile bir-
likte 3 milyonu aşan Türk işçilerini İspanyol,
Portekiz, Sırp, Hırvat, Boşnak ve Yunan işçiler
takip eder. Türkler’in yoğun olarak yaşadığı
şehirler Dortmund, Stuttgart, Essen ve
Berlin’dir (Fotoğraf 2).

Sanayi ürünleri üretimi ülke ekonomisinin
temelini teşkil eder. Ulusal gelirin yarıdan fazlası


Fotoğraf 2: Parlamento Binası, Berlin


Fotoğraf 3: Demir-çelik fabrikası

161

 

maktadır. Başlıca tarım sahaları iç havzalar ile eski Doğu Almanya topraklarıdır. Çavdar ve patates daha ziyade Kuzey Almanya’da yetiştirilir. Buğday ve şeker pancarı ise iç havzalar ile lös toprakların bulunduğu yerlerde üretilir. Ayrıca kentlerin ihtiyacına yönelik olarak hemen her şehrin yakın çevresinde sebze meyve üretimine yönelik bahçe ziraatı ve mandıracılık gelişmiştir. Sıcaklık değerleri daha yüksek olan Güney Almanya’da bağcılık ve tütün üretimi de yapılmaktadır. Kuzey Almanya Ovaları ve güneyde Alpin otlak-


Fotoğraf 4: Almanya’da kereste üretimi

ları hayvancılığın yoğun olarak yapıldığı kesimlerdir. Hayvancılık daha çok büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine dayanır ve mandıracılık şeklinde yürütülür. Yıllık 42 milyon m3‘lük üretimi ile Almanya, Avrupa’nın önemli kereste üreticilerindendir (Fotoğraf 4).

Almanya, Avrupa’daki merkezi konumuyla yük ve yolcu trafiğinde uluslararası bir kavşak durumundadır. Ülke içi yollar genel olarak doğu-batı yönünden ziyade, kuzey-güney güzergâhındaki hatlar biçimindedir. Bunda ülkenin coğrafi konumunun da rolü büyüktür.

Almanya, su yollarından en fazla yararlanan ülkelerin başında gelir. Ana arterler, batı-doğu doğrultusunda akan Tuna nehri dışında yine kuzey-güney doğrultuludur. Su yolu ulaşımının temelini Ren ve Elbe akarsuları oluşturur. Weser, Ems ve Tuna ırmakları (Fotoğraf 5) da ulaşıma elverişlidir. Ayrıca bu ırmaklar, kanal sistemleri ile birbirlerine bağlanmıştır.

CEVAP VER